ریشه تمام بیماری‌ها، سردی است (بررسی جامع از دیدگاه طب اسلامی و ایرانی)

در مکتب ارزشمند طب سنتی ایرانی و اسلامی، یکی از اصول بنیادین سلامت، توجه به مزاج (طبع) و تعادل آن است. حکمای بزرگ و متخصصان این حوزه همواره بر این نکته تأکید داشته‌اند که ریشهٔ اکثر قریب‌به‌اتفاق بیماری‌های جسمی و حتی روحی، به غلبهٔ سردی و تری یا سردی و خشکی در بدن بازمی‌گردد.

سردی مزاج به‌معنای کاهش حرارت غریزی و اختلال در سوخت‌وساز پایهٔ بدن است. وقتی حرارت ذاتی و رطوبت کافی به بافت‌ها نرسد، خون‌رسانی کند شده، عضلات دچار گرفتگی و خشکی می‌شوند، غدد درون‌ریز عملکرد خود را از دست می‌دهند و سیستم ایمنی در برابر عوامل بیماری‌زا تسلیم می‌شود. از دیدگاه پزشکی نوین نیز این «سردی» را می‌توان معادل کم‌کاری متابولیسم، کاهش اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها و افت عملکرد آنزیم‌های حیاتی دانست که بستر بروز انواع ناهنجاری‌ها را فراهم می‌آورد.

در ادامه، به‌تفکیک تأثیر این سردی بر اعضا و بیماری‌های ناشی از آن اشاره می‌کنیم:

سردی در سر و اعصاب مرکزی

مغز گرم‌ترین و مرطوب‌ترین عضو بدن است. سردی در این ناحیه موجب اختلالات شدید عصبی می‌گردد که از جملهٔ آنها می‌توان به ام‌اس (MS)، پارکینسون، رعشه (لرزش)، لقوه (فلجی و سکتهٔ مغزی)، سردردهای میگرنی، صرع، تشنج‌های مکرر و آلزایمر اشاره کرد.

سردی در مو، گوش و چشم

· سردی در مو : سبب سفیدی زودرس و ریزش مو می‌شود.

· سردی در گوش : موجب کری و کم‌شنوایی (ناشنوایی تدریجی) می‌گردد.

· سردی در چشم : عامل مهم کم‌بینی، آب‌مروارید (کاتاراکت) و آب‌سیاه (گلوکوم) است که با افزایش رطوبت سرد در رطوبات چشم ایجاد می‌شود.

سردی در غدد و دستگاه تنفس

· سردی در لوزه : بزرگ‌شدن لوزه‌ها (هایپرتروفی) و عفونت‌های مکرر حلق.

· سردی در تیروئید : عامل اصلی کم‌کاری تیروئید و بروز علائمی مانند خستگی مفرط و افزایش وزن.

· سردی در ریه : زمینه‌ساز بیماری‌های تنفسی همچون آب‌آوردن ریه، آسم، برونشیت مزمن و ذات‌الریه (سینه‌پهلو) است.

سردی در دستگاه گوارش و پانکراس

· سردی در روده : عامل بروز یبوست شدید، کولیت (التهاب روده بزرگ)، بواسیر (هموروئید) و شقاق (ترک مقعد) که همگی با خشکی و سردی زیاد مرتبط هستند.

· سردی در معده : باعث دردهای مبهم، ورم و نفخ می‌شود و جذب غذا را با اختلال مواجه می‌سازد.

· سردی در لوزالمعده (پانکراس) : یکی از مهم‌ترین عوامل بروز دیابت (مرض قند) به‌شمار می‌رود؛ زیرا حرارت کافی برای تولید انسولین وجود ندارد.

سردی در رحم و سیستم تولیدمثل

رحم عضوی گرم و مرطوب است. غلبهٔ سردی در این ناحیه تبعات سنگینی به‌همراه دارد، از جمله: یائسگی زودرس، کیست‌های تخمدان، فیبروم (توده‌های رحمی)، بزرگی رحم، سقط‌های مکرر جنین و مهم‌تر از همه، نازایی و دیرباروری که امروزه گریبان‌گیر بسیاری از بانوان شده است.

سردی در استخوان‌ها، مفاصل و خون

· سردی در دست و پا : موجب رسوب مواد زائد در مفاصل شده و به بروز آرتروز، روماتیسم مفصلی و دردهای مزمن استخوانی منجر می‌گردد.

· سردی در کمر : خشکی عضلات ناحیه کمر را به‌دنبال داشته و عامل اصلی دیسک کمر و کمردردهای صعب‌العلاج است.

· سردی در خون : باعث غلیظ‌شدن خون، کاهش پلاکت خون و ابتلا به کم‌خونی (آنمی) می‌شود که با رنگ‌پریدگی و افت انرژی همراه است.

—

راهکارهای طلایی برای درمان سردی مزاج

اگر شما نیز به هر یک از علائم فوق دچار هستید، نگران نباشید؛ با اصلاح سبک زندگی و تغذیه، می‌توان این سردی را درمان کرد:

1. تغذیه با طبع گرم : استفاده از خرما، عسل طبیعی، زنجبیل، دارچین، سیاه‌دانه، روغن‌های حیوانی (محلی) و گوشت گوسفندی را افزایش دهید.

2. پرهیز از سردی‌ها : مصرف ماست، دوغ، سالاد کاهو، خیار و میوه‌های سرد مانند هندوانه و خربزه را (مخصوصاً در سردی سال) به حداقل برسانید.

3. تقویت حرارت غریزی : ورزش روزانه (پیاده‌روی سریع)، دوش با آب گرم و ماساژ با روغن‌های گرم (مانند روغن زیتون یا کنجد) بسیار مؤثر است.

4. مداومت بر ذکر و دعا : همان‌طور که در نسخهٔ قبل اشاره شد، استفاده از اسماءالحسنی همراه با وضو و ارادت، باذن‌الله عامل دفع برکات و شفای عاجل است.

تذکر اخلاقی : این مطالب برگرفته از کتب معتبر حکما و تجربیات گران‌بهای اساتید طب اسلامی است. درمان‌های مذکور را با نیت خالص و توکل بر خداوند متعال انجام دهید و در کنار آن، برای تشخیص دقیق با پزشک متخصص مشورت نمایید.