مقاله علمی پژوهش
چاپ شده در نشریه مجله سلامت معنوی
دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله

زمینه و هدف: این پژوهش با هدف بررسی و مدل‌یابی سرسختی روانشناختی در مادران داغ­دیده از مرگ فرزند مبتلا به کرونا انجام شد. هدف اصلی این پژوهش، مدل‌یابی سرسختی روانشناختی بر اساس تأثیر جهت‌گیری مذهبی و تجربه سوگ، با تمرکز ویژه بر نقش میانجی­‌گر گرایش به معنویت در این مادران بود. به عبارت دیگر، این مطالعه به دنبال آن است که نشان دهد چگونه جهت‌گیری مذهبی و تجربه سوگ، از طریق گرایش به معنویت، بر میزان سرسختی روانشناختی مادرانی که فرزند خود را به دلیل ابتلا به کرونا از دست داده‌اند، تأثیر می‌گذارد.
روش‌ها: روش انجام این پژوهش، توصیفی-همبستگی از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه مادران داغ­دیده از مرگ فرزند مبتلا به کرونا در استان تهران در سال ۱۴۰۰ تشکیل می‌دادند. تعداد ۱۲۰ نفر بر اساس معیارهای ورود و خروج و به روش نمونه‌گیری هدفمند به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های سرسختی روانشناختی، جهت‌گیری مذهبی، تجربه سوگ و گرایش به معنویت استفاده شد. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از روش‌های آماری ضریب همبستگی پیرسون و مدل‌یابی معادلات ساختاری و با بهره‌گیری از نرم‌افزارهای SPSS-24 و AMOS-24 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد مدل سرسختی روانشناختی بر اساس جهت‌گیری مذهبی و تجربه سوگ با میانجی­‌گری گرایش به معنویت، برازش مناسبی داشت. جهت‌گیری مذهبی بیرونی و تجربه سوگ با سرسختی روانشناختی رابطه منفی و معنادار، و جهت‌گیری مذهبی درونی رابطه مثبت و معنادار داشت. گرایش به معنویت نیز نقش میانجی در رابطه بین جهت‌گیری مذهبی و تجربه سوگ با سرسختی روانشناختی ایفا می‌کرد.
نتیجه‌گیری: جهت‌گیری مذهبی (به ویژه نوع درونی آن) و گرایش به معنویت می‌توانند نقش مهمی در سرسختی روانشناختی مادران داغ­دیده از مرگ فرزند داشته باشند. همچنین تجربه سوگ با کاهش سرسختی روانشناختی مرتبط است. گرایش به معنویت به عنوان یک عامل میانجی، تأثیر جهت‌گیری مذهبی و تجربه سوگ بر سرسختی روانشناختی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این یافته‌ها می‌توانند در طراحی مداخلات روانشناختی برای حمایت از مادران داغ­دیده مفید باشند.